டெலி: இருதரப்பு உறவுகளை வலுப்படுத்துவதையும், ஆசியானின் 11ஆவது உறுப்பு நாடாக விரைவில் இணைவதை ஆதரிப்பதையும் நோக்கமாகக் கொண்ட தீமோர்-லெஸ்டேவுக்கு வரலாற்று சிறப்புமிக்க இரண்டு நாள் அதிகாரப்பூர்வ பயணத்தைத் தொடங்க பிரதமர் டத்தோஸ்ரீ அன்வார் இப்ராஹிம் அந்நாட்டிற்கு சென்றடைந்தார். அன்வாரின் சிறப்பு விமானம் உள்ளூர் நேரப்படி பிற்பகல் 2.43 மணிக்கு மலேசிய நேரப்படி பிற்பகல் 1.43 மணிக்கு ஜனாதிபதி நிக்கோலாவ் லோபாடோ அனைத்துலக விமான நிலையத்தில் தரையிறங்கியது.
பிரதமரை வரவேற்க ஜனாதிபதி டாக்டர் ஜோஸ் ராமோஸ்-ஹோர்டா, பிரதமர் கே ராலா சனானா குஸ்மாவோ ஆகியோர் உடனிருந்தனர். தீமோர்-லெஸ்டேவுக்கான மலேசிய தூதர் டத்தோ அமர்ஜித் சிங் சர்ஜித் சிங், தீமோர்-லெஸ்டே நெறிமுறைத் தலைவர் ஜுவென்சியோ மார்டின்ஸ் ஆகியோரும் உடனிருந்தனர்.
இந்த விஜயத்தில் அன்வாருடன் தற்காப்புத் துறை அமைச்சர் டத்தோஸ்ரீ முகமது காலிட் நோர்டின், தகவல் தொடர்பு அமைச்சர் டத்தோ ஃபஹ்மி ஃபட்சில், பிரதமர் துறையின் வெளியுறவு அமைச்சகத்தின் மூத்த அதிகாரிகள் ஆகியோர் கலந்து கொண்டனர்.
தீமோர் மக்களின் கலாச்சார முக்கியத்துவம் வாய்ந்த பாரம்பரிய கையால் நெய்யப்பட்ட துணியான தைஸ், ஒரு பாரம்பரிய வரவேற்பு குழு, ஒரு பள்ளி டிரம் இசைக்குழுவின் நிகழ்ச்சிகளுடன் பிரதமருக்கான வரவேற்பு வழங்கப்பட்டது. தீமோர்-லெஸ்டேயில் நடைபெறும் அரசு நிகழ்வுகளில் ஒரு பழக்கமான காட்சியாக மாறியுள்ள திறந்த-மேல் கிளாசிக் வாகனமான மினி மோக்கில் ராமோஸ்-ஹோர்டாவுடன் சவாரி செய்ய அன்வார் அழைக்கப்பட்டார்.
ராமோஸ்-ஹோர்டா தானே காரை ஓட்டினார். அன்வர் முன் பயணிகள் இருக்கையில் அவருக்கு அருகில் அமர்ந்திருந்தார். அதே நேரத்தில் குஸ்மாவோ பின் இருக்கையில் அமர்ந்து பயணம் செய்தார்.
ராமோஸ்-ஹோர்டாவின் தனிப்பட்ட பாணி, பொதுமக்களுக்கான முறைசாரா தொடர்பு ஆகியவற்றுடன் நீண்டகாலமாக தொடர்புடைய மோக்கின் பயன்பாடு, விமான நிலையத்திலிருந்து அருகிலுள்ள ஒரு ஹோட்டலுக்கு மூவரும் ஒன்றாகப் பயணித்தபோது ஒரு தனித்துவமான கலாச்சாரத் தொடுப்பைச் சேர்த்தது. 22 ஆண்டுகளில் மலேசியப் பிரதமர் தீமோர்-லெஸ்டேவுக்கு மேற்கொண்ட முதல் வருகை இதுவாகும். இது நாட்டின் ஆசியான் அபிலாஷைகளுக்கு மலேசியாவின் நிலையான ஆதரவை எடுத்துக்காட்டுகிறது.
மே 2002 இல் தீமோர்-லெஸ்டே சுதந்திரம் பெற்றதற்கு முன்னதாக திலியில் தூதரகத்தை நிறுவிய முதல் ஆசியான் நாடாக மலேசியா இருக்கிறது. மேலும் கிட்டத்தட்ட 1.4 மில்லியன் மக்கள்தொகை கொண்ட இளம் ஜனநாயக நாடு, அடுத்த மாதம் கோலாலம்பூரில் நடைபெறும் 47ஆவது உச்சநிலை மாநாட்டில் ஆசியானின் 11ஆவது உறுப்பு நாடாக இடம் பெறத் தயாராகி வருவதால், அதன் வலுவான ஆதரவாளர்களில் ஒன்றாக மலேசியா உள்ளது.
சம்பிரதாய அரவணைப்பைத் தாண்டி, இந்த வருகை நடைமுறை ஒத்துழைப்பை ஆழப்படுத்தும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. 1,000க்கும் மேற்பட்ட தீமோரியர்கள் MTCP பயிற்சியிலிருந்து பயனடைந்துள்ளனர், அதே நேரத்தில் 55 மாணவர்கள் தற்போது மலேசியாவில் படிக்கின்றனர்.
ஜூன் 2025 இல் தொடங்கப்பட்ட பாதேக் ஏர் நிறுவனத்தின் கோலாலம்பூர்-டிலி நேரடி விமானங்கள், ஆகஸ்ட் மாதத்தில் மலேசியர்களுக்கு 30 நாள் விசா இல்லாத பயணத்தை அறிமுகப்படுத்தியதன் மூலம் பொருளாதாரமும் மக்கள் உறவுகள் வளர்ந்துள்ளன.
2024 ஆம் ஆண்டில், மலேசியா மற்றும் தீமோர்-லெஸ்டே இடையேயான இருதரப்பு வர்த்தகம் US$18.72 மில்லியன் (85.68 மில்லியன் ரிங்கிட்) ஆக இருந்தது. தீமோர்-லெஸ்டேவுக்கான மலேசியாவின் ஏற்றுமதி US$18.37 மில்லியன் (84.06 மில்லியன் ரிங்கிட்), அதே நேரத்தில் நாட்டிலிருந்து இறக்குமதிகள் மொத்தம் US$0.35 மில்லியன் (1.62 மில்லியன் ரிங்கிட்) ஆகும்.
இந்த ஆண்டு ஜனவரி மற்றும் ஜூலை மாதங்களுக்கு இடையில், இருதரப்பு வர்த்தகம் US$6.65 மில்லியன் (26.88 மில்லியன் ரிங்கிட்) ஐ எட்டியது, உணவு, விருந்தோம்பல், சில்லறை விற்பனை மற்றும் வாகன சேவைகள் போன்ற துறைகளில் 200க்கும் மேற்பட்ட மலேசிய SMEகள் தீமோர்-லெஸ்டேவில் செயல்படுகின்றன.
